{"id":252,"date":"2012-02-23T14:31:28","date_gmt":"2012-02-23T14:31:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/?p=252"},"modified":"2012-02-23T14:31:28","modified_gmt":"2012-02-23T14:31:28","slug":"karnaval-romani-tahlili-ahmet-mithat-efendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/karnaval-romani-tahlili-ahmet-mithat-efendi.html","title":{"rendered":"Karnaval Roman\u0131 Tahlili – Ahmet Mithat Efendi"},"content":{"rendered":"

Dosyay\u0131 G\u00f6nderen:<\/strong> Zafer SARI<\/p>\n

KARNAVAL ROMANI (1881)<\/strong><\/p>\n

Ahmet Mithat Efendi Tanzimat edebiyat\u0131n\u0131n en \u00fcretken yazarlar\u0131ndand\u0131r. Ahmet Mithat, \u2018\u2019alafranga<\/em>\u2019\u2019 ve \u2018\u2019z\u00fcppe<\/em>\u2019\u2019 tiplerini romanlar\u0131nda ustal\u0131kla i\u015flemi\u015ftir. Ki\u015fileri i\u015flerken birbirine z\u0131t karakterleri i\u015flemeye \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir. S\u00f6z konusu romanlar\u0131ndan olan \u2018\u2019 Fel\u00e2tun Bey\u2019le Rak\u0131m Efendi\u2019\u2019 (1876) buna \u00f6rnektir. Romanda bir alafranga ve z\u00fcppe tipini ta\u015f\u0131yan Fel\u00e2tun Bey ve bir Osmanl\u0131 ayd\u0131n tipini ta\u015f\u0131yan Rak\u0131m\u2019\u0131n ba\u015f\u0131ndan gecen olaylar anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\u2018\u2019Alafranga<\/em>\u2019\u2019 tipler bir\u00e7ok yazar\u0131m\u0131z\u0131n roman\u0131nda konu edilmi\u015ftir. H\u00fcseyin Rahmi; \u015f\u0131k(1889), m\u00fcrebbiye(1898), metres(1900), ve \u015f\u0131psevdi romanlar\u0131nda \u2018\u2019alafranga\u2019\u2019 tipleri ustal\u0131kla i\u015fler.<\/p>\n

Ahmet Mithat Karnaval roman\u0131nda da \u2018\u2019alafranga<\/em>\u2019\u2019 ve \u2018\u2019z\u00fcppe<\/em>\u2019\u2019 tiplerini i\u015flemi\u015ftir. Fakat bu romanda dikkat edilecek en \u00f6nemli husus karnaval ismi ile karnaval mevsimini romanda ustal\u0131kla i\u015flenmesidir. Karnaval, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan evvel yani putperestlik zamanlar\u0131na aittir. H\u0131ristiyanl\u0131k dini, Roma\u2019ya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, bu \u00e2deti g\u00f6rmemmi\u015f ise de halk karnaval serbest\u00eesinden istifade i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 terk etmeyi bile g\u00f6ze ald\u0131\u011f\u0131ndan, Roma kilisesi bu konuda i\u015fleri zamana b\u0131rakmaya ve g\u00f6rmezlikten gelme\u011fe mecburiyet duymu\u015ftur.<\/p>\n

1-OLAY \u00d6RG\u00dcS\u00dc:<\/strong> Karnaval yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda, toplumumuzda pek \u00e7ok benzeri olan alafranga tipi Zekayi ve bir Osmanl\u0131 ayd\u0131n tipi Resmi en ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde i\u015flemi\u015ftir.<\/p>\n

Roman Zekayi ve Resmi\u2019yi okura tan\u0131tmakla ba\u015flar. Bir de Zekayi\u2019nin babas\u0131 vard\u0131r Uzleti Efendi. Roman\u0131n bu ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde daha \u00e7ok Zekayi ele al\u0131n\u0131r. Zekayi\u2019nin alm\u0131\u015f oldu\u011fu e\u011fitim ve aile durumu tan\u0131t\u0131l\u0131r. Roman\u0131n bu ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Resmi\u2019de t\u00fcm y\u00f6nleriyle tan\u0131t\u0131l\u0131r okura. Resmi\u2019nin ya\u015fam\u0131 ve i\u00e7inde bulundu\u011fu durumlar i\u015flenir.<\/p>\n

Roman\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde Resmi\u2019nin keskin zek\u00e2s\u0131 tan\u0131t\u0131l\u0131r. Resmi alet yapmaya ve tamir etmeye kar\u015f\u0131 yeteneklidir. En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi ise dil \u00f6\u011frenmeye kar\u015f\u0131 olan yetene\u011fidir. Bu yetene\u011fi sayesinde Hamparson A\u011fa ile tan\u0131\u015fmalar\u0131 i\u015flenir. Bu tan\u0131\u015fma Resmi\u2019nin kilisede bir piyanoyu tamir etmesiyle ba\u015flar.<\/p>\n

Romanda Hamparson A\u011fa\u2019n\u0131n e\u015fi madam Hamparson Arslang\u00f6zyan g\u00fczelli\u011fi ve zarafeti tan\u0131t\u0131l\u0131r. Madam Hamparson\u2019un Resmi ve Zekayi ile tan\u0131\u015fmalar\u0131 konu edinilir. Roman\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde Zekayi\u2019nin kad\u0131ndan ho\u015flanarak ona yazd\u0131\u011f\u0131 mektup ve cevab\u0131 i\u015flenir. Bu arada Resmi Arslang\u00f6zyan ailesinin sad\u0131k dostu olmu\u015ftur.<\/p>\n

Karnaval mevsimi roman\u0131n as\u0131l konusunun i\u015flendi\u011fi b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Karnaval mevsiminde yap\u0131lan balolar roman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ustal\u0131kla ele al\u0131n\u0131r. Roman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde dikkate de\u011fer en \u00f6nemli nokta Madam Hamparson\u2019un Resmiden ho\u015flanmas\u0131 ve Resmi\u2019nin ise bu tavr\u0131 sadece dostluk olarak alg\u0131lamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Zekayi ise ba\u015fka bir k\u00f6kl\u00fc aile Bahtiyar Pa\u015fa k\u00f6\u015fk\u00fcnde g\u00f6n\u00fcl meselelerine uzanmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Resmi\u2019nin evlerinde bir \u00fcre besleme olarak kalan Hasna i\u00e7in yazm\u0131\u015f oldu\u011fu mektup bir yanl\u0131\u015fl\u0131k eseri Bahtiyar Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 Hasna\u2019ya verilir. Daha sonra ise olaylar bir hayli kar\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Roman\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Madam Hamparson ve Resmi\u2019nin a\u015fk\u0131 ele al\u0131n\u0131r. Bu a\u015fk\u0131n ikisinin de ba\u015f\u0131na getirdi\u011fi felaketler i\u015flenir.<\/p>\n

Roman\u0131n temelinde ele al\u0131nan konu Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemindeki durum ve yabanc\u0131lar\u0131n hayat\u0131m\u0131za ne oranda etki etti\u011fidir. Ayr\u0131ca yanl\u0131\u015f bat\u0131l\u0131la\u015fma ve bunun getirdi\u011fi olumsuz durumlar yans\u0131t\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Romanda olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc, d\u00fcz bir \u00e7izgi halinde ve kronolojik bir geli\u015fme i\u00e7inde verilmi\u015ftir. Olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcnde baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Resmi\u00a0 ve Madam Hamparson\u2019un balo olay\u0131 olduk\u00e7a uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2-K\u0130\u015e\u0130LER VE K\u0130\u015e\u0130LE\u015eT\u0130RME:<\/strong><\/p>\n

A-\u00a0 <\/strong>K\u0130\u015e\u0130LER:\u00a0 <\/strong>karnaval <\/strong>roman\u0131n\u0131n ba\u015fki\u015fileri Zekayi ve Resmidir. Ancak romanda \u015fah\u0131s kadrosu olduk\u00e7a kalabal\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

1-Resmi<\/span><\/em>: babas\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckken vefat etmi\u015ftir. Babas\u0131ndan kalan miras abisi taraf\u0131ndan t\u00fcketilmi\u015ftir. En sonunda abisi rak\u0131n\u0131n etkisiyle \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta annesiyle beraber kalm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi hen\u00fcz yirmi ya\u015f\u0131ndayken annesi de Resmi\u2019yi b\u0131rak\u0131p gitmi\u015ftir. Annesinin bu \u00f6l\u00fcm\u00fc Resmiyi daha 20 ya\u015f\u0131ndayken annesiz b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Resmi ak\u0131lca \u00fcst\u00fcn bir \u00e7ocuktu. Rumca \u00f6\u011frendi\u011fi gibi, kendi kom\u015fular\u0131 olan ve t\u0131p fak\u00fcltesine devam eden bir efendinin evlerine annesiyle oturmaya gittiklerinde di\u011fer oda da \u00e7al\u0131\u015fan efendinin yan\u0131na gider ve o ezbere \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a Resmi de onu dinledi. B\u00f6ylece kulaklar\u0131n\u0131 Frans\u0131zcaya \u00e7ok al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Resmi bir \u015feyi bir kere i\u015fitimi bir daha unutmayan ki\u015filerdendi.\u00a0 Bu y\u00fczden \u2018\u2019t\u0131fl\u0131 \u00e2li\u2019\u2019 (\u00fcst\u00fcn \u00e7ocuk) unvan\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Romanda bu olay \u015f\u00f6yle anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7ocukta \u00f6yle bir zek\u00e2 var ki, e\u011fer ismi Victor Hugo olsa ve Fransa\u2019da e\u011fitim g\u00f6rseydi on \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndayken ortaya koyaca\u011f\u0131 eser elbette Victor Hugo\u2019dan daha iyi olarak \u2018\u2019 t\u0131fl\u0131 \u00e2l\u00ee\u2019\u2019 (\u00fcst\u00fcn \u00e7ocuk) unvan\u0131n\u0131 buna verirlerdi. Gel gelelim Resmi \u0130stanbul\u2019da do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n

Resmi ayn\u0131 zamanda becerikli bir ki\u015fidir. \u00d6nce ku\u015f kafesleri yapmaktan ba\u015flayarak t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc oymal\u0131 \u00e7ekmeceler yapmaya kadar marangozlu\u011funu ilerletmi\u015ftir.<\/p>\n

Roman\u0131n konusunun ge\u00e7ti\u011fi zamanda Resmi yirmi yedi ya\u015flar\u0131nda orta boylu, soluk renkli bir ki\u015fi olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Sevdikleri: Resmi romanda insanlarla \u00e7abuk ileti\u015fim kurabilen biri olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle Arslang\u00f6zyan ailesi ve Bahtiyar Pa\u015fa ailesinde \u00e7ok sevilen bir ki\u015fidir. Bu ailelerle uzun muhabbetler yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

2-Zekayi:<\/span><\/em> Romandaki \u2018\u2019alafranga\u2019\u2019 karakterdir. Uzleti Efendi ad\u0131nda bir babas\u0131 vard\u0131r. B\u00fcy\u00fck bir konakta ya\u015farlar. Zekayi ismin anlam\u0131na yak\u0131\u015fan derecede zekaca \u00fcst seviyededir. Baba evinde iyi bir e\u011fitim ve terbiye alm\u0131\u015ft\u0131r. Babas\u0131 \u00e7ocu\u011fun terbiye e\u011fitimine o kadar \u00f6nem vermi\u015ftir ki, yirmi be\u015f ya\u015f\u0131na kadar \u00e7ocu\u011fu kap\u0131dan dahi \u00e7\u0131karmam\u0131\u015ft\u0131r. Kap\u0131dan dahi \u00e7\u0131karmaz dememizdeki ama\u00e7 Zekayi\u2019nin baz\u0131 k\u00f6t\u00fc mekanlara gitmemi\u015ftir.<\/p>\n

Zekayi hi\u00e7 okula gitmemi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc babas\u0131 \u00f6\u011fretmenleri kendi evine getirmi\u015ftir. Zekayi b\u00f6ylece di\u011fer insanlardan ayr\u0131 tutulmu\u015f olarak ya\u015fay\u0131p b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr. Zekayi yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan kibirli biridir. Kendi akranlar\u0131ndan hi\u00e7 birisine selam dahi vermezdi.<\/p>\n

Roman\u0131n ge\u00e7ti\u011fi zamanlarda Zekayi yirmi be\u015f ya\u015flar\u0131n da uzun boylu, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 ve kibar bir gen\u00e7 olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

3- Uzlefi Efendi:<\/span><\/em> Zekayi\u2019nin babas\u0131d\u0131r. Romanda bize \u015f\u00f6yle tan\u0131t\u0131l\u0131r. Kendisini tan\u0131yanlar aras\u0131nda pek m\u00fchim adamsa da bu \u015f\u00f6hreti herkes taraf\u0131ndan bilinen, pek yayg\u0131n bir \u015f\u00f6hret de\u011fildir. Kendisi altm\u0131\u015f\u0131na el atm\u0131\u015f, v\u00fccut\u00e7a zay\u0131f, sa\u011fl\u0131k\u00e7a sorunlu bir adam oldu\u011fundan hemen hemen kona\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131na hi\u00e7 \u00e7\u0131kmaz. Ne pek s\u0131cak ne pek so\u011fuk ola. Ne yak\u0131nlarda ya\u011fmur ya\u011farak yerle ya\u015f ve rutubetli ne de pek \u00e7oktan beri kurakl\u0131k h\u00fck\u00fcm s\u00fcrerek ortal\u0131k toz ve toprak ola.<\/em><\/p>\n

Kona\u011f\u0131n i\u00e7inde gayet m\u00fckemmel bir bah\u00e7esi oldu\u011fu halde bah\u00e7eye \u00e7\u0131kmak i\u00e7in bile mevcut olan t\u0131bbi durumu ayda y\u0131lda bir kere bah\u00e7eye \u00e7\u0131kmas\u0131na engel olur.<\/p>\n

 <\/p>\n

Arslang\u00f6zyan Ailesi<\/strong><\/p>\n

4- Hamparson Arslang\u00f6zyan A\u011fa: <\/span><\/em>Hamparson A\u011fa Beyo\u011flu\u2019nda bir evi olan, kilise y\u00f6neticili\u011fi yapan zengin bir ermenidir.<\/p>\n

Hamparson A\u011fa gen\u00e7lik devirlerini, \u0130stanbul\u2019da Beyo\u011flu, Adalar, Ayastefonos, Kad\u0131k\u00f6y\u00fc, B\u00fcy\u00fck dere e\u011flencelerinde ve Avrupa\u2019da Paris, Viyana ve Petersburg\u2019un en g\u00f6zde, en me\u015fhur salonlar\u0131nda ge\u00e7irmi\u015f biridir. Zengin bir baba ve ondan daha zengin bir haladan kendisine ge\u00e7en bitmez t\u00fckenmez serveti buralarda harcam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hamparson A\u011fa romanda k\u0131rk yedi ya\u015flar\u0131nda, ba\u015f\u0131ndaki sa\u00e7lar\u0131 hemen hemen hi\u00e7 kalmam\u0131\u015f, b\u0131y\u0131\u011f\u0131ndaki beyazlar siyahlara oranla daha fazla biri olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Hamparson A\u011fa bu ya\u015f\u0131na ra\u011fmen kendisinden bir hayli k\u00fc\u00e7\u00fck bir han\u0131mla evlilik yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

5-Madam Hamparson Arslang\u00f6z:<\/span><\/em> Madam Hamparson boyca uzun, v\u00fccut\u00e7a g\u00fczel bir kad\u0131n olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Romanda okuyucuya \u015f\u00f6yle tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n

Boyca boy, v\u00fccut\u00e7a v\u00fccut, endamca endam bir kad\u0131nda ne kadar m\u00fckemmellik hayal edilirse edilsin, o kad\u0131n yine de Madam Arslang\u00f6zyan\u2019\u0131n topu\u011funa bile eri\u015fmi\u015f say\u0131lamaz.<\/p>\n

S\u00fcrekli denilebilecek bir \u015fekilde yar\u0131 dekolte elbise giymekte olup, ger\u00e7ekten o kadar beyaz g\u00f6\u011f\u00fcs, o kadar g\u00fczel ense, o derecelerde latif bir gerdan bulunurda, o kad\u0131n yakas\u0131 kulaklar\u0131na \u00e7\u0131kan bir elbise giyerse en g\u00fczel tabiat vergisini cimriler gibi saklam\u0131\u015f olur. Halbuki Madam Hamparson bu g\u00fczelliklerini gizlemek i\u00e7in yine tabiat vergisi yarad\u0131l\u0131\u015ftan olmak \u00fczere o kadar g\u00fcr, g\u00fczel ve kumral bir sa\u00e7a sahiptir ki, onlar\u0131 bir \u00f6zel h\u00fcnerle taray\u0131p da omuzlar\u0131 \u00fczerine d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc zaman genellikle Rus kad\u0131nlarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere t\u00fcy\u00fc d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7evirmi\u015f bir somur k\u00fcrk giymi\u015f zannedilir.<\/p>\n

Ya o \u00e7ehredeki uyum! O g\u00fczellik! O \u015firinlik!<\/p>\n

Ka\u015flar gayet uzun kollar\u0131n bir di\u011ferine girmi\u015f, dola\u015fm\u0131\u015f bulunmas\u0131ndan \u015fekillenmi\u015f bir \u00e7ift k\u0131v\u0131rc\u0131k ko\u015f! G\u00f6zler, gayet iri ve ela g\u00f6zler olup, etraf\u0131ndaki kirpikler g\u00f6zlerin g\u00fczelli\u011fini adeta gizlerler. Do\u011frusu \u015fudur ki, bu kirpiklerin duru\u015fu \u00f6yle grip \u015fekildedir ki kad\u0131n g\u00f6zlerini a\u00e7\u0131p da insan\u0131n y\u00fcz\u00fcne pek dikkatli bakt\u0131\u011f\u0131 zaman bile g\u00fcya bakm\u0131yor, belki g\u00f6z s\u00fcz\u00fcyor zannedilir.<\/p>\n

Roman\u0131n genelinde Madam Hamparson gayet g\u00fczel, kibar ve al\u0131ml\u0131 bir kad\u0131n olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015f. Kocas\u0131 Hamparson A\u011fa ile ya\u015f fark\u0131ndan dolay\u0131 sorun ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131r ama bu ya\u015f fark\u0131 onun kalbini Resmi\u2019ye teslim etmesine sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n

Roman\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde Madam Hamparson adeta Resmi\u2019nin metresi durumuna girmi\u015ftir. \u00c7o\u011fu kez Resmi\u2019yi eve davet edip yata\u011f\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Gene b\u00f6yle bir zamanda Hamparson A\u011fa, Resmi ve Madam Hamparson\u2019\u0131 yakalam\u0131\u015f fakat Resmi ka\u00e7arak kurtulmu\u015ftur. Madam Hamparson ise konaktan kovulmu\u015ftur.<\/p>\n

Roman\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Madam Hamparson yoksulluk i\u00e7inde kalm\u0131\u015f ve g\u00fczelli\u011fi g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e kaybolmu\u015ftur. Denilebilir ki Madam Hamparson bam ba\u015fka bir hale gelmi\u015ftir. Yoksulluk i\u00e7inde kalan Madam Hamparson Madam K\u00fcpeliyan ile birlikte ya\u015famaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

6- Madam K\u00fcpeliyan: <\/span><\/em>Madam K\u00fcpeliyan Madam Hamparson\u2019un s\u0131k\u0131 dostu ve kona\u011f\u0131n \u00fcyelerindendir. Madam Hamparson konaktan kovulunca ona yard\u0131m etmi\u015f ve onu kendi evine getirmi\u015ftir.<\/p>\n

7- Mariyanko:<\/span><\/em> Arslang\u00f6zyan kona\u011f\u0131n\u0131n hizmet\u00e7isidir. Ecnebi bir kad\u0131n olan Marianko k\u00f6t\u00fc karakter rol\u00fcndedir. Resmi ve Madam Hamparson\u2019u evde bulu\u015fturmu\u015f sonra b\u00fct\u00fcn bu olay\u0131 Hamparson A\u011fa\u2019ya bildirmi\u015ftir.<\/p>\n

8-Nikolaki:<\/span><\/em> Mariyanko\u2019nun sevgilisidir. Fakir bir gen\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in Mariyanko ile evlenememektedir. Namuslu bir ki\u015fili\u011fi vard\u0131r.<\/p>\n

Cezayirli Bahtiyar Pa\u015fa Ailesi<\/span><\/strong><\/p>\n

9- Cezayirli Bahtiyar Pa\u015fa:<\/span><\/em> Cezayirli Bahtiyar Pa\u015fa Cezayir Day\u0131zadelerindendir. Urban\u2019\u0131n Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 bir isyan\u0131nda kendiside taraftar oldu\u011fundan Cezayir s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f ve b\u00f6ylelikle \u0130stanbul\u2019a gelmi\u015ftir. Ancak mallar\u0131na sald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ve \u00e7iftliklerine el uzat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple bir hayli zengin bir pa\u015fad\u0131r.<\/p>\n

Bahtiyar Pa\u015fa k\u0131rk be\u015f ya\u015flar\u0131nda bir ki\u015fidir. Fakat Homparsan A\u011fa gibi ya\u015fl\u0131 biri de\u011fildir. Sa\u00e7lar\u0131 f\u0131r\u00e7a gibidir. B\u0131y\u0131klar\u0131nda tek bir beyazl\u0131k yoktur.<\/p>\n

10- \u015eehnaz:<\/span><\/em> \u015eehnaz Bahtiyar Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131d\u0131r. Do\u011fu\u015ftan kibirli olan bu k\u0131z Zekayi ile evlenmi\u015ftir. Ancak bu evlilik k\u0131sa s\u00fcrm\u00fc\u015f Zekayi\u2019nin servetini bitirmesi ile bu evlilik bitmi\u015ftir.<\/p>\n

11- Kon\u015fu\u015f:<\/span><\/em> Bahtiyar Pa\u015fa kona\u011f\u0131nda daire m\u00fcd\u00fcr\u00fc s\u0131fat\u0131yla tan\u0131t\u0131l\u0131r romanda. Bir \u0130ngiliz olup hal ve \u015fan\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u015firketin y\u00f6neticili\u011fine lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

12- Sarafin:<\/span><\/em> Sarafin bir cokeydir. Binicilikte \u015f\u00f6hret yapm\u0131\u015f biridir.<\/p>\n

13-Victor Hagve:<\/span><\/em> Bahtiyar Pa\u015fa\u2019n\u0131n yemek, i\u00e7mek, giyim i\u015fleriyle u\u011fra\u015f\u0131r.<\/p>\n

14-Madema Mirsak<\/span><\/em>: \u015eehnaz Han\u0131mefendi\u2019nin hizmetinde m\u00fcrebbiye ve \u00f6\u011fretmenlik s\u0131fat\u0131yla g\u00f6revlendirmi\u015ftir. Madame Mirsak k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir kad\u0131nd\u0131r. Frans\u0131z edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn eserlerini ezbere bilmektedir. Madame Mirsak otuz yedi, otuz sekiz ya\u015flar\u0131nda, v\u00fccut\u00e7a al\u0131ml\u0131 bir kad\u0131nd\u0131r.<\/p>\n

15-Madame Gabot:<\/span><\/em> \u015eehnaz Han\u0131mefendi\u2019nin m\u00fczik ve dans \u00f6\u011fretmenidir. Bu kad\u0131n k\u0131rk\u0131n\u0131 bir hayli a\u015fm\u0131\u015f ellisine el uzatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

16-Sofi:<\/span><\/em> \u015eehnaz Han\u0131m\u2019\u0131n oda hizmet\u00e7isidir. Bir Frans\u0131z olup on dokuz, yirmi ya\u015flar\u0131nda bir k\u0131zd\u0131r. \u00c7ehrece g\u00fczel olup kendi etkisini meydana koymak i\u00e7in s\u00fcse ihtiyac\u0131 yoktur. Kendi g\u00fczelli\u011finin fark\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n

17-Hasna<\/span><\/em>: Hasna roman\u0131n ba\u015f\u0131nda Resmi\u2019nin ailesinin beslemesi olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nce babas\u0131n\u0131 sonra ise annesini kaybeden Resmi Hasna\u2019y\u0131 Cezayirli Bahtiyar Pa\u015fa ailesine vermi\u015ftir. Hasna \u00f6nceleri gitmek istemediyse de Resmi\u2019nin \u0131srarlar\u0131 sayesinde bu kona\u011fa \u015eehnaz Han\u0131mefendi\u2019nin arkada\u015f\u0131 olarak gitmi\u015ftir.<\/p>\n

Romanda Hasna bir hayli g\u00fczel bir kad\u0131n olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131 ve melek yarad\u0131l\u0131\u015fl\u0131 bir k\u0131zd\u0131r. Bir anlamda \u015eehnaz\u2019a arkada\u015f de\u011fil rakiptir. Onun bu g\u00fczelli\u011fi \u015eehnaz\u2019\u0131n k\u0131skanmalar\u0131n neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Roman\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise Hasna, Resmi\u2019yi kendi evlerinde bakm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Resmi Hamparson A\u011fa\u2019dan ka\u00e7arken d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. Hasna art\u0131k Resmi\u2019ye Resmici\u011fim demektedir. S\u00fctanne bunu Resmi\u2019ye anlatm\u0131\u015f ve Hasna seni seviyor demi\u015ftir.<\/p>\n

Di\u011fer ki\u015filer<\/p>\n

18- S\u00fct Valide:<\/span><\/em> Romanda Resmi\u2019nin s\u00fct validesi olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Resmi yaraland\u0131\u011f\u0131 zaman Hasna ile birlikte ona bakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

19- Benli Helena:<\/span><\/em> Benli Helen aslen bir Frans\u0131z olup Zekayi\u2019nin metresi olmu\u015ftur. D\u00fc\u015f\u00fck bir ahlaka sahip olan bu kad\u0131n Zekayi\u2019den t\u00fcrl\u00fc hediyeler ve para s\u0131zd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Zekayi ile Fransa\u2019ya gidip oranda Zekayi\u2019yi terk etmi\u015ftir.<\/p>\n

20- Nizami:<\/span><\/em> H\u00fck\u00fcmet dairelerinin birisinde sand\u0131k emaneti hizmetinde bulunur ve evli olup \u00fc\u00e7 \u00e7ocuk babas\u0131d\u0131r. Nizami Helena\u2019ya \u00e2\u015f\u0131kt\u0131r.\u00a0 Bir zamanlar Helena\u2019y\u0131 kendisine metres yapt\u0131ysa da Zekayi\u2019nin ekonomik g\u00fcc\u00fc y\u00fcz\u00fcnden geri planda kalm\u0131\u015f bir karakterdir.<\/p>\n

Roman\u0131n sonunda Nizami kendini i\u00e7kiye vermi\u015f ve Helena\u2019y\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc unutamam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7ki y\u00fcz\u00fcnden \u00f6nce \u00e7\u0131ld\u0131rm\u0131\u015f sonra intihar etmi\u015ftir.<\/p>\n

B-K\u0130\u015e\u0130LE\u015eT\u0130RME<\/strong>:<\/p>\n

H\u00fcseyin Rahmi\u2019nin romanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi Ahmet Mithat Efendi\u2019nin romanlar\u0131nda da ki\u015filerin \u00e7o\u011fu, kendi \u00f6zelliklerini yans\u0131tan isimler ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n

Ahmet Mithat Karnaval roman\u0131nda da roman kahramanlar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131na anlaml\u0131 isimler vermi\u015ftir. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131 ki\u015filerin \u00f6zelliklerini yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin; Karnaval roman\u0131nda Zekayi zekaca ileri biri olarak tan\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u2018\u2019 Zekaca ileri bir gen\u00e7ti\u2019\u2019 denilmi\u015ftir.<\/p>\n

Arslang\u00f6zyan ailesi de \u00f6nce ismiyle dikkat \u00e7eker. Bir Ermeni olan Hamparson A\u011fa ve onun Frans\u0131z e\u015fi alafrangal\u0131\u011f\u0131 temsil eder. Ya\u015fay\u0131\u015f, giyini\u015f ve tav\u0131rlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan alafranga bir ailedir.<\/p>\n

Roman ki\u015fileri \u00e7o\u011fu zaman z\u0131t karakterler \u00fczerine kuruludur. Resmi ile Zekayi, Hasna ile \u015eehnaz, Hamparson A\u011fa ile Bahtiyar Pa\u015fa. Bu karakterler ki\u015filikleri ile bir uyum yarat\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n

3-ZAMAN:<\/strong><\/p>\n

Karnaval\u2019da ferdi bir zaman, ki\u015filerin hik\u00e2yeleri ve maceralar\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Zekayi\u2019nin ve di\u011fer alafranga ailelerin durumu de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Romanda Arslang\u00f6zyan ve Cezayirli Bahtiyar Pa\u015fa familyalar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131t\u0131l\u0131r. Olaylar kronolojik bir s\u0131rayla verilmi\u015ftir. Eserin baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde geriye d\u00f6n\u00fc\u015f vard\u0131r.<\/p>\n

Roman\u0131n sonunda Resmi ile Hasna evlenir. Zekayi ile evlenen \u015eehnaz ise bo\u015fan\u0131r. Ahmet Mithat alafranga tipi k\u00f6t\u00fc duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken Osmanl\u0131 ayd\u0131n tipini ise y\u00fcceltmi\u015ftir.<\/p>\n

4-MEK\u00c2N:<\/strong><\/p>\n

Roman Beyo\u011flu ve \u00e7evresinde ge\u00e7mektedir. Karnaval\u2019da o d\u00f6neme \u00f6zg\u00fc konak ya\u015fam\u0131 pek ihti\u015faml\u0131 bir \u015fekilde sunulur okura. Konaklar ailelerin ekonomik durumunu yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n

Arslang\u00f6zyan kona\u011f\u0131ndaki ihti\u015fam ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir tasvir niteli\u011fi ta\u015f\u0131maz. Kona\u011f\u0131n bah\u00e7esindeki \u00e7i\u00e7ekler canl\u0131 bir tasvirdir.<\/p>\n

Roman\u0131n son b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Resmi\u2019nin kald\u0131\u011f\u0131 ev ve Madam Hamparson\u2019un kald\u0131\u011f\u0131 ev haf\u0131zalarda yer tutar. Madam Hamparson paras\u0131zl\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131 ile birlikte k\u00fc\u00e7\u00fck bir evde ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek zorunda kal\u0131r. Resmi ise Hasna\u2019n\u0131n s\u00fct validesinin evindeki k\u00fc\u00e7\u00fck bir odada iyile\u015fmeyi bekler. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck odada Hasna\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131cak ve g\u00fczel bir odaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n

5-D\u0130L VE \u00dcSLUP:<\/strong><\/p>\n

Eserde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalar uzun ve canl\u0131d\u0131r. Ahmet Mithat gelene\u011fini yans\u0131tan bu romanda okuyucuya bilgi verme ve durumu \u00f6nceden haber verme \u00f6zellikleri vard\u0131r ayr\u0131ca olay\u0131 yar\u0131da kesip okuyucuya bilgi verme roman\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n

Ahmet Mithat insan\u0131 sosyal ili\u015fkiler bak\u0131m\u0131ndan ele al\u0131r. Bu tiplerin konu\u015fmalar\u0131 tipler hakk\u0131nda bilgi verir. Yazar\u0131n bu ama\u00e7la maksad\u0131 tipleri okuyucuya tan\u0131tmakt\u0131r.<\/p>\n

Resmi az konu\u015fan ve yerinde konu\u015fan birisidir. Zekayi ise Frans\u0131zca konu\u015fmaktan zevk alan birisidir.<\/p>\n

Ahmet Mithat\u2019\u0131n \u00fcslubunda ironilerde \u00f6nemli yer tutar \u00f6zellikle tiplerin tan\u0131t\u0131m\u0131nda ironi s\u0131k s\u0131k kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Ahmet Mithat\u2019\u0131n dili ve \u00fcslubu kendine \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Roman tekni\u011fi bak\u0131m\u0131ndan \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 olan yazarlardan ayr\u0131d\u0131r. Onun bu dil ve \u00fcslubuna yak\u0131n eserleri H\u00fcseyin Rahmi G\u00fcrp\u0131nar verecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dosyay\u0131 G\u00f6nderen: Zafer SARI KARNAVAL ROMANI (1881) Ahmet Mithat Efendi Tanzimat edebiyat\u0131n\u0131n en \u00fcretken yazarlar\u0131ndand\u0131r. Ahmet Mithat, \u2018\u2019alafranga\u2019\u2019 ve \u2018\u2019z\u00fcppe\u2019\u2019 tiplerini romanlar\u0131nda ustal\u0131kla i\u015flemi\u015ftir. Ki\u015fileri […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-252","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roman-hikaye-tiyatro"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=252"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/252\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.xn--edebiyatgretmeni-twb.net\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}