Custom Search

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Konu Anlatımı

20 Aralık 2012 tarihinde tarafından eklendi.

Milli edebiyat, 1911 yılında Selanik’te çıkan “Genç Kalemler” dergisinde Ömer Seyfettin’in “Yeni Lisan” adlı makalesinin yayımlanmasıyla başlar.

Özellikleri:

·          Arapça ve Farsça dil bilgisi kuralları ile bazı istisnalar dışında bu kurala göre yapılmış tamlamalar kullanılmamalıdır.

·          A. Ve F. ile birlikte yabancı kelimeler Türkçedeki kullanımına göre değerlendirilmeli, Türkçe telaffuzlarına göre yazılıp söylenmeli.

·          A. Ve F.kelime yerine mümkün olduğunca Türkçe kelimeler kullanılmalı ;ancak konuşma diline girip yaygınlaşmış olanlar Türkçeleşmiş sayılarak kullanılmalı.

·          Türkiye Türkçesine ve öteki Türk lehçelerinden kelime alma yoluna gidilebilir.

·          İstanbul halkının günlük konuşma dili esas alınmalı.

·          Terimler bilim ilgili olduğu için bilim dilinde kıllanılan A.ve F. terimlerin kullanımına devam edilmeli.

·          Şiirde daha çok bireysel konulara yönelen bu dönem sanatçıları, roman ve öyküde sosyal meselelere eğilmişler; milliyetçilik düşüncesi, Kurtuluş Savaşı, gibi konuları ele almışlardır. Konuların İstanbul dışına çıkarılması da bu dönemin belirgin özelliklerindendir.

·          Sade Türkçe ve hece vezninin kullanıldığı bir edebiyat akımıdır.

·          Milli Edebiyat Sanatçıları:

Mehmet Emin Yurdakul

Ziya Gökalp

Ali Canip Yöntem

Ömer Seyfettin

Mehmet Fuat Köprülü

Ahmet Hikmet Müftüoğlu…

·          Milli Edebiyat Akımından Etkilenen Sanatçılar:

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Halide Edip Adıvar

Reşat Nuri Güntekin

Refik Halit Karay

Falih Rıfkı Atay

BEŞ HECECİLER

Özellikleri:

·          Şiirlerinde Anadolu’yu coşkulu bir dille anlattılar.

·          Milli Edebiyatın ölçü, biçim ve nazım şekillerini benimsemiş, o doğrultuda eserler vermişlerdir.

·          Dize kümelerinde dörtlüklere bağlı kalmayıp yeni biçimler aramışlardır.

·          İlk şiirlerinde aruzu kullanan Beş Hececiler şiire I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde başlamışlardır.

·          Şiirde sade ve özentisiz olmayı tercih etmişler, eserlerinde konuşma dilini kullanmışlardır.

·           Gerçekçi olmak istemişler ancak hemen hepsi romantizme sürüklenmiştir.

·          Beş Hececiler:

Faruk Nafiz Çamlıbel

Enis Behiç Koryürek

Halit Fahri Ozansoy

Orhan Seyfi Orhon

Yusuf Ziya Ortaç

GARİP AKIMI (I. YENİ)

·          1941’de Orhan Veli Kanık, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet birlikte yayımladıkları Garip adlı şiirkitabının önsözünde bu akımın ilkelerini ortaya koydular.

Özellikleri:

·          Şiirde ölçüyü bırakıp serbest şiir yazma yoluna gittiler.

·          Uyağı şiir için gerekli olmaktan çıkardılar.

·          Her şeyi şiirin konusu haline getirdiler. Böylece şairane duygular şiirden uzaklaştırdılar.

·          Her türlü sözcüğün şiirde kullanılmasını savundular, böylece gündelik küçük sorunlar, halktan kişiler, sokak… şiire girdi.

·          Şiirde bütün güzelliğini benimsediler.

·          Şiirin düşünce ve zekadan güç alarak yaşama sevincini anlatması gerektiğini söylediler.

·          Dilin sanatlardan arındırılmış olarak doğal biçimde kullanılması gerektiğini savundular.

·          Şiirde toplumsal aksaklıkları eleştirdiler.

·          Şiirde mizaha yer verdiler.

İKİNCİ YENİ

Özellikleri:

·          Orhan Veli arkadaşlarının yalın anlatımına tepkiolarak doğmuştur.

·          II. Yeni şiirimizde çok uzun soluklu olmasa, geniş bir okuyucu kitlesi bulamasa da Türk şiirine yeni boyutlar getirmiştir.

·          “şiir için şiir” anlayışıyla hareket etmişler; erdem, ahlak, toplum ve gerçek gibi konuların şiirin dışında tutulması gerektiğini savunmuşlardır.

·          Onlara göre anlamlı olmak şiir için önemli değildir.

·          II. Yeni’ye göre şiir bir öykü anlatma aracı değildir. Öteki edebi türlerden kesin çizgilerle ayrılmalıdır. Bu yüzden konuyu ve olayı şiirden atmışlardır.

·          Eşya, görünüm ve insanı gerçeküstücülükten daha aşırı bir soyutlama ile anlatmayı amaç edinmişlerdir.

·          Onlara göre şiirde ahenk, ölçü ve uyakla değil; musiki ve anlatım zenginliği ile sağlanmalıdır.

II. Yeni Sanatçıları:

Sezai Karakoç

Edip Cansever

Turgut Uyar

İlhan Berk

Cemal Süreya

Ece Ayhan

20.YÜZYIL TÜRK EDEBİYATINDA BAĞIMSIZ SANATÇILAR

Milli Edebiyatçılarla aynı dönemde yaşadığı halde bu akıma bağlı olmayan sanatçılar şunlardır:

Ahmet Haşim

Hüseyin Rahmi Gürpınar

Mehmet Akif Ersoy

Yahya Kemal Beyatlı

Ahmet Rasim

Rıza Tevfik Bölükbaşı

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI

Genel Özellikleri:

·          Yazı diliyle konuşma dili arasındaki fark ortadan kalkmış, dilde sadeleşme çabaları aralıksız sürmüştür.

·          Edebiyatımız bu dönemde toplumcu bir karakter kazanmış, edebiyatta gerçekçi bir anlayış güdülmüştür.

·          Aruzun yerini hece vezni almış, şiirlerde de günlük konuşma dili kullanılmıştır.

·          Şiirin biçimce serbestleşmesi sağlanmıştır.

·          Şiir, roman, hikaye ve tiyatro gibi türler gelişmiş, bu türlerde başarılı ürünler verilmiştir.

·          İstanbul dışında da pek çok edebiyatçı yetişmiştir.

·          Öykü ve romanda toplumsal gerçekçilik egemin olmuştur.

YEDİ MEŞALECİLER

·          Beş Hececilerin gerçekçilik ve içtenlikten uzak şiirlerine tepki olarak doğmuştur.

·          Girişimlerini “canlılık, samimiyet ve sürekli yenilik” olarak özetlediler ancak  bunu gerçekleştiremediler.

·          Hece vezninden yola çıktılar, biçimde bir yenilik yapamadılar.

·          Özde ise Verlaine, Mallerme, özellikle de Baudelarie gibi Fransız ozanlarını örnek aldılar.

·          Olayları daha gerçekçi bir gözle, içten ve yeni bir ruhla anlatmak istediler.

·          Konuları olabildiğince genişletmeye çalıştılar.

·          Şiirlerinde izlenimciliğin tesiri görülür. (tablo gibi şiir)

·          Topluluk 1928’de Meşale Dergisi’nin kapanmasıyla dağıldı.

·          Yedi Meşaleciler:

Yaşar Nabi Nayır

Ziya Osman Saba

Vasfi Mahir Kocatürk

Kenan Hulusi Koray

Sabri Esat Siyavuşgil

Cevdet Kudret Solok

Muammer Lütfi Bahşi

TOPLUMSAL GERÇEKÇİLER

Özellikleri:

·          I. ve II. Yeni’ye tepki olarak ortaya çıkmıştır.

·          Sosyal olaylara ve toplumsal meselelere yönelmişlerdir.

·          Eserlerinde köy hayatını ve köylülerin sorunlarını ele alan bu sanatçılar yurt gerçeklerini anlatmak gerektiğini savunmuşlardır.

·          Özellikle hikaye ve roman türünde başarılı olmuşlardır.

Sanatçıları:

Nazım Hikmet

Rıfat Ilgaz

Ahmet Arif

Kemal Tahir

Orhan Kemal

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Şu Sayfamız Çok Beğenildi
Birisi – Nahit Ulvi AKGÜN